Từ ngày 01/01/2026, chính sách thuế đối với hộ kinh doanh (HKD) sẽ có thay đổi mang tính cách mạng: chấm dứt hoàn toàn chế độ thuế khoán (thuế ấn định). Tất cả HKD, kể cả hộ có doanh thu dưới 100 triệu đồng (sẽ được nâng mức miễn thuế lên 200 triệu đồng), sẽ phải chuyển sang nộp thuế theo phương pháp kê khai online.
Sự thay đổi này gây ra nhiều băn khoăn: "Từ năm 2026, hộ kinh doanh nộp thuế như thế nào?" Kế Toán Thiên Phát sẽ giải đáp chi tiết về cơ chế tính và nộp thuế mới, giúp HKD chuẩn bị tốt nhất cho giai đoạn chuyển đổi quan trọng này.
Tổng quan về việc bỏ thuế khoán từ năm 2026
Thuế khoán là gì và tại sao lại có sự thay đổi?
Thuế khoán, hay còn gọi là thuế trọn gói, là hình thức cơ quan thuế ấn định một mức thuế cố định cho hộ kinh doanh dựa trên ước tính doanh thu và thu nhập. Mức thuế này thường được giữ ổn định trong một khoảng thời gian nhất định, không phụ thuộc vào doanh thu thực tế của hộ kinh doanh trong kỳ đó.
Tuy nhiên, hình thức thuế khoán này tồn tại một số hạn chế nhất định, bao gồm:
- Tính chính xác không cao: Doanh thu và thu nhập của hộ kinh doanh thường xuyên biến động, việc ấn định một mức thuế cố định có thể không phản ánh đúng thực tế hoạt động kinh doanh.
- Khó kiểm soát: Việc kiểm soát doanh thu thực tế của hộ kinh doanh nộp thuế khoán gặp nhiều khó khăn, dẫn đến tình trạng thất thu thuế.
- Thiếu công bằng: Mức thuế khoán có thể không công bằng giữa các hộ kinh doanh có quy mô và điều kiện kinh doanh khác nhau.
Chính vì những lý do trên, việc chuyển đổi từ hình thức thuế khoán sang kê khai thuế được xem là một bước tiến quan trọng trong công tác quản lý thuế, hướng đến sự minh bạch, công bằng và hiệu quả hơn.
Lý do bỏ thuế khoán và chuyển sang kê khai
Việc bỏ thuế khoán và chuyển sang kê khai thuế mang lại nhiều lợi ích cho cả cơ quan quản lý thuế và hộ kinh doanh. Cụ thể:
- Tăng tính minh bạch và công bằng: Kê khai thuế dựa trên doanh thu thực tế giúp đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc nộp thuế, tránh tình trạng thất thu thuế.
- Phản ánh đúng thực tế kinh doanh: Việc kê khai thuế giúp phản ánh chính xác doanh thu và thu nhập của hộ kinh doanh, từ đó giúp cơ quan thuế có cái nhìn chính xác hơn về tình hình kinh doanh của các hộ kinh doanh.
- Khuyến khích hộ kinh doanh phát triển: Việc kê khai thuế giúp hộ kinh doanh có ý thức hơn về việc quản lý tài chính và tuân thủ pháp luật, từ đó tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững.
- Nâng cao hiệu quả quản lý thuế: Kê khai thuế giúp cơ quan thuế dễ dàng kiểm soát doanh thu và thu nhập của hộ kinh doanh, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý thuế.
Hộ kinh doanh cần chuẩn bị gì khi chuyển sang kê khai thuế?
Việc chuyển từ nộp thuế khoán sang kê khai thuế đòi hỏi hộ kinh doanh phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về kiến thức, kỹ năng và cơ sở vật chất. Dưới đây là một số việc hộ kinh doanh cần chuẩn bị:
Nắm vững các quy định về hóa đơn, chứng từ
Hóa đơn, chứng từ là căn cứ quan trọng để kê khai thuế. Hộ kinh doanh cần:
- Tìm hiểu các quy định về hóa đơn điện tử: Từ năm 2026, việc sử dụng hóa đơn điện tử sẽ trở nên phổ biến. Hộ kinh doanh cần tìm hiểu các quy định về hóa đơn điện tử, cách đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử.
- Lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ: Hộ kinh doanh cần lưu trữ đầy đủ các hóa đơn đầu vào và đầu ra, cũng như các chứng từ liên quan đến hoạt động kinh doanh.
- Sử dụng hóa đơn, chứng từ hợp lệ: Hóa đơn, chứng từ phải hợp lệ, có đầy đủ thông tin theo quy định của pháp luật.
Sử dụng phần mềm kế toán và hóa đơn điện tử
Việc sử dụng phần mềm kế toán và hóa đơn điện tử giúp hộ kinh doanh tiết kiệm thời gian và công sức trong việc kê khai thuế. Các phần mềm này thường có các tính năng:
- Tự động lập báo cáo thuế: Phần mềm tự động tổng hợp dữ liệu từ hóa đơn, chứng từ và lập báo cáo thuế theo quy định.
- Quản lý hóa đơn điện tử: Phần mềm giúp hộ kinh doanh quản lý hóa đơn điện tử một cách dễ dàng và hiệu quả.
- Kết nối với cơ quan thuế: Một số phần mềm có chức năng kết nối trực tiếp với cơ quan thuế, giúp hộ kinh doanh nộp thuế điện tử một cách nhanh chóng và thuận tiện.
Đăng ký chữ ký số và tài khoản thuế điện tử
Chữ ký số và tài khoản thuế điện tử là công cụ cần thiết để hộ kinh doanh thực hiện các giao dịch trực tuyến với cơ quan thuế, bao gồm:
- Kê khai thuế điện tử: Nộp tờ khai thuế qua mạng.
- Nộp thuế điện tử: Thanh toán tiền thuế trực tuyến.
- Tra cứu thông tin thuế: Xem thông tin về nghĩa vụ thuế, lịch sử nộp thuế.
Hộ kinh doanh cần đăng ký chữ ký số và tài khoản thuế điện tử tại các tổ chức được cấp phép.
Tham khảo bài viết: Hướng dẫn Hộ kinh doanh chuyển thuế khoán sang kê khai Online
Các loại thuế hộ kinh doanh cần nộp khi bỏ thuế khoán
Khi chuyển sang kê khai thuế, hộ kinh doanh cần nộp các loại thuế sau:
Thuế giá trị gia tăng (GTGT)
Thuế GTGT là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ trong quá trình sản xuất, kinh doanh. Hộ kinh doanh nộp thuế GTGT theo một trong hai phương pháp:
- Phương pháp khấu trừ: Áp dụng cho hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên hoặc tự nguyện áp dụng.
- Phương pháp trực tiếp: Áp dụng cho hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm.
Tỷ lệ thuế GTGT thường là 5% hoặc 10% tùy thuộc vào loại hàng hóa, dịch vụ.
Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)
Thuế TNCN là thuế tính trên thu nhập chịu thuế của cá nhân, bao gồm thu nhập từ hoạt động kinh doanh. Hộ kinh doanh nộp thuế TNCN theo tỷ lệ cố định trên doanh thu, tùy thuộc vào ngành nghề kinh doanh.
Ví dụ:
- Phân phối, cung cấp hàng hóa: 0.5%
- Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 5%
- Sản xuất, vận tải, dịch vụ có bao thầu nguyên vật liệu: 1.5%
- Các hoạt động kinh doanh khác: 1%
Thuế môn bài
Thuế môn bài là loại thuế mà hộ kinh doanh phải nộp hàng năm để được phép hoạt động kinh doanh. Mức thuế môn bài phụ thuộc vào doanh thu của hộ kinh doanh. Mức nộp thuế môn bài cụ thể như sau:
| Bậc | Doanh thu/năm | Mức thuế môn bài (đồng/năm) | |
|---|---|---|---|
| 1 | Trên 100 triệu đồng | 1.000.000 | |
| 2 | Từ 100 triệu trở xuống | 500.000 |
Lưu ý: Nếu hộ kinh doanh mới thành lập thì được miễn lệ phí môn bài trong năm đầu tiên.
Những lưu ý quan trọng khi kê khai thuế cho hộ kinh doanh từ 2026
Thời hạn kê khai và nộp thuế
Việc tuân thủ thời hạn kê khai và nộp thuế là rất quan trọng để tránh bị phạt. Thời hạn kê khai và nộp thuế thường là:
- Kê khai và nộp thuế GTGT, TNCN: Theo quý, chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau.
- Nộp thuế môn bài: Chậm nhất là ngày 30/01 hàng năm.
Các trường hợp được miễn thuế
Một số trường hợp hộ kinh doanh được miễn thuế, bao gồm:
- Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm.
- Hộ kinh doanh sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, làm muối.
- Hộ kinh doanh là người khuyết tật, người cao tuổi, người dân tộc thiểu số.
Kê khai thuế khi kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử
Nếu hộ kinh doanh kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, cần lưu ý:
- Kê khai đầy đủ doanh thu: Doanh thu từ hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử cũng phải được kê khai đầy đủ.
- Lưu trữ chứng từ điện tử: Lưu trữ đầy đủ các chứng từ điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử.
- Tuân thủ các quy định về thương mại điện tử: Tuân thủ các quy định của pháp luật về thương mại điện tử.
Việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai thuế là một thay đổi lớn đối với hộ kinh doanh. Hy vọng với những thông tin trên, hộ kinh doanh sẽ có sự chuẩn bị tốt nhất để thực hiện nghĩa vụ thuế một cách đầy đủ và đúng quy định. Để nắm rõ hơn thue ke khai la gi, bo thue khoan ho kinh doanh can lam gi và cách khai báo thuế khi bỏ thuế khoán, hãy tham khảo thêm các văn bản pháp luật liên quan và tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia thuế.
